Finansal Sözlük

Saniye başına işlem (transactions per second - TPS), herhangi bir bilgisayar ya da ağın saniyedeki işlem veya hesaplama yapma kapasitesini gösteren ölçüdür. Transactions Per Second (TPS) Nedir? Saniye başına işlem (TPS), herhangi bilgisayar sistemi tarafından bir saniyede gerçekleştirilebilen maksimum işlem sayısını ifade eder. Örnek vermek gerekirse, PayPal platformunun TPS değeri yaklaşık 193 seviyesindeyken VISA, saniyede bin 700'e kadar işlem gerçekleştirir. Blockchain ağlarının TPS değerine bakılacak olursa, kripto dünyasında maksimum işlem sayısının Solana ağında olduğunu ve saniyede 50 bin işlem gerçekleştirilebildiğini görüyoruz. Bu değer, blockchain ağlarının gerçek dünyadaki işlemleri gerçekleştirme yeteneklerini anlamak açısından faydalı olabilir. Ancak bu basit kıyaslamada hesaba katılmayan birkaç önemli faktör daha var: Blok süresi, blockchain ağındaki işlemlerin ne kadar hızlı onayladığını belirler. Bitcoin ağında blok süresi ortalama 10 dakika olduğundan ağın her saniyede yaklaşık yedi işlem gerçekleştirdiği anlaşılabilir. İşlem başına iletilen veri miktarı açısından blockchain ağlarında önemli farklılıklar söz konusu. Basit bir Bitcoin işleminin boyutu 226 ila 500 bayt arasında değişiklik gösterebilir. İşlem boyutu büyüdükçe, blockchain üzerindeki işlem süresi de uzar. Blockchain ağındaki blokların taşıyabileceği işlem miktarını yansıtır. Blok boyutu büyüdükçe, tam düğümü (full node) çalıştırmak için daha çok kişiye ihtiyaç duyulur. Yukarıdaki faktörler hakkında bilgi sahibi olmak, TPS değerini hesaplamayı kolaylaştırır. Söz gelimi, blockchain üzerindeki blok boyutu 1 MB, ortalama işlem boyutu 1 kb ve blok süresi de 30 saniyeyse, TPS değeri 33 olacaktır. Bu verilere sahip olan herkes, aşağıdaki formülü kullanarak TPS değerini hesaplayabilir: (Blok boyutu / İşlem boyutu) / Blok süresi = Saniye Başına İşlem (TPS) Bazı blockchain ağlarının şaşırtıcı derecede yüksek TPS değeri bulunur. Ancak bu değer, onların daima başarılı olacaklarını ve Ethereum ya da Bitcoin gibi ağlarla rekabete girebilmelerini garanti etmez. Bu tür blockchain ağlarının performansına, güvenliğine ve kritik önem taşıyan diğer yönlerine bakmak gerekir. Zira yüksek TPS oranına sahip olmaları ağı tehlikeye sokabilir. Birçok blockchain projesi açısından ölçeklenebilirlik, önemli bir sorun olarak tanımlanır. Popüler blockchain teknolojileri, ulaşılabilecek maksimum işlem kapasitesi bakımından eleştirilere maruz kalmaktadır. Pek çok kişiye göre mevcut blockchain teknolojisi, zamanında yüksek kapasiteye ulaşama konusunda güçlük çeken eski internet sistemlerine benzer. Ancak belli bir süre sonra maksimum işlem hızında önemli ilerleme kaydedilmiş durumda.

Saniyedeki Terahash Miktarı (Th/s), bilgisayar veya madencilik donanımının gücünü gösteren birimdir. Saniyede 1 trilyon (1.000.000.000.000) hash miktarına denk gelir. Saniyedeki Terahash Miktarı (Terahashes Per Second) Nedir? Kripto para madenciliği, blockchain adlı açık defterdeki işlemleri doğrulamak için bilgisayar kullanarak karmaşık matematik problemlerini çözmektir. Madencilik olarak bilinen bu süreç, kripto paraları korur, depolar ve takibini sağlar. Madenci ne kadar fazla bilgi işlem gücüne sahipse, işlemleri doğrulama ve ödül olarak kripto para kazanma ihtimali de o kadar yüksek olur. Kripto para birimlerindeki hash oranı, madencinin işlem gücünü oraya koyar. Bu sayı, madencinin bloktaki tüm işlemleri yerine getirmek için ne kadar süre harcayacağını gösterir. Sayı düşükse, blok ödülünü kazanmak için yarışa giren daha az madencinin olduğunu söyler ve işlemler daha hızlı gerçekleşir. Ancak madencinin hash oranı düşükse, ilk ödülünü alması daha uzun sürer. 2009 yılında Bitcoin, para birimi olarak rüştünü ispatlamaya çalışırken sıradan masaüstü bilgisayarlar bile kolaylıkla madencilik yapabiliyordu. Giderek artan sayıda katılımcı madencilik yapmaya başlayınca yeni blok oluşturmanın zorluğu yükseldi ve blok problemini çözmek için gereken süre 10 dakikayı aştı. Bitcoin ağının zorluk seviyesi, her 10 dakikada bir blok bulunacak şekilde ayarlanır. Yani, birden fazla çözüm gerektiren çok sayıda blok mevcuttur. Bu nedenle işlem gücünün büyük çoğunluğu boşa gider, çünkü bu çözümleri bulanlar arasından yalnızca biri işlem ücreti kazanır. Bitcoin madencisinin hash oranı ne kadar yüksekse, o kadar sık başarılı sonuç elde eder. Örnek vermek gerekirse, 3 GH/s hash hızına sahip madencinin, 1 GH/s hızına sahip madenciye göre ayda yaklaşık üç kat daha fazla Bitcoin bulması mümkündür. Madencilik kârlılığını belirleme konusunda en önemli faktör hash oranıdır. Madencilik donanımlarının verimliliği günbegün artarken Bitcoin fiyatları da yükselmeye devam ettiğinden madenciliğin ne kadar yüksek enerji gerektirdiğini anlamak zor değil. Daha fazla hash, matematik problemini çözmek için daha fazla elektriğe ihtiyaç duyulduğu anlamına gelir. Bir başka deyişle madencilikte her şey görecelidir. Genel kural şudur: elektrik maliyeti ne kadar düşükse veya madencilik donanımı ne kadar verimliyse, o kadar yüksek kâr elde edilir.

Sansür direnci, kullanıcının bir platform veya ağa katılmasını kimsenin engelleyemeyeceği fikri üzerine kurulmuştur.

Satın alan (Acquirer), birleşme ve satın alma işlemlerinde, başka bir şirketi kısmen veya tamamen satın alan tarafı ifade eder. Satın alan şirket, hedef şirketin varlıklarını, borçlarını ve operasyonlarını kontrol eder. Avantajları: - Yeni pazar ve müşteri kazanımı sağlar. - Ölçek ekonomisi yaratır. Dezavantajları: - Satın alma maliyeti yüksek olabilir. - Kültürel uyumsuzluk riski taşır.

Satın alınan (Acquiree), birleşme ve satın alma işlemlerinde, başka bir şirket tarafından kısmen veya tamamen satın alınan şirketi ifade eder. Bu şirketin kontrolü satın alan tarafa geçer. Avantajları: - Yeni kaynaklara erişim sağlar. - Çalışanlar için gelişim fırsatları doğurabilir. Dezavantajları: - Şirket kültürü zarar görebilir. - Yönetim yapısında değişiklikler olabilir.

Satın alma, bir şirketin başka bir şirketi kısmen veya tamamen kontrol altına almak için gerçekleştirdiği işlemdir. Satın alma işlemleri genellikle nakit, hisse senedi veya borçlanma yoluyla finanse edilir. Avantajları: - Yeni pazar ve müşteri kazanımı sağlar. - Şirketin rekabet gücünü artırır. Dezavantajları: - Yüksek maliyetlidir. - Kültürel uyum sorunları yaşanabilir.

Satın alma borcu, bir şirketin başka bir şirketi satın almak için kullandığı finansman kapsamında üstlendiği borçları ifade eder. Bu borç genellikle uzun vadeli kredi veya tahvil şeklinde olur. Avantajları: - Satın almayı mümkün kılar. - Şirketin hızlı büyümesini sağlar. Dezavantajları: - Faiz yükü artırır. - Finansal riskleri büyütebilir.

Satın alma düzeltmesi, bir birleşme veya satın alma işleminde hedef şirketin varlık ve borçlarının gerçeğe uygun değerine göre yapılan muhasebe düzeltmelerini ifade eder. Bu işlem satın alma muhasebesi kapsamında yapılır. Avantajları: - Şirket değerlemesini daha doğru hale getirir. - Yatırımcı güvenini artırır. Dezavantajları: - Karmaşık muhasebe süreçleri içerir. - Yüksek maliyetli olabilir.

Satın alma finansmanı, bir şirketin başka bir şirketi satın alabilmesi için kullandığı finansman yöntemlerini ifade eder. Bu yöntemler arasında kredi, tahvil ihracı veya öz sermaye artırımı bulunur. Avantajları: - Şirketlere büyük satın alma fırsatı sunar. - Esnek finansman seçenekleri sağlar. Dezavantajları: - Yüksek borçluluk riski doğurabilir. - Faiz yükü artabilir.

Satın alma iştahsızlığı, bir şirketin hızlı veya aşırı satın almalar sonrası yönetimsel ve operasyonel zorluklar yaşaması durumudur. Bu sorunlar şirketin beklenen sinerjiyi yakalayamamasına yol açabilir. Avantajları: - Farkındalık yaratır ve daha dikkatli büyüme stratejisi sağlar. Dezavantajları: - Şirketin kârlılığını düşürebilir. - Çalışan motivasyonunu olumsuz etkileyebilir.

Satın alma kredisi, bir şirketin başka bir şirketi satın almak için bankalardan veya finansal kuruluşlardan aldığı özel kredilerdir. Genellikle uzun vadeli ve yüksek tutarlı krediler şeklinde düzenlenir. Avantajları: - Şirketin büyümesini destekler. - Hızlı sermaye sağlar. Dezavantajları: - Yüksek faiz maliyeti doğurur. - Borç yükünü artırır.

Satın alma muhasebesi, bir şirketin başka bir şirketi satın alması durumunda uygulanan muhasebe yöntemidir. Bu yöntemde, satın alınan şirketin varlık ve borçları piyasa değerinden bilançoya kaydedilir. Avantajları: - Gerçeğe uygun değerleme sağlar. - Şirket birleşmelerinde şeffaflığı artırır. Dezavantajları: - Karmaşık değerleme süreçleri içerir. - Yüksek maliyetli olabilir.

Satın alma primi, bir şirketin satın alma işleminde, hedef şirketin piyasa değerinin üzerinde ödediği ek tutarı ifade eder. Bu prim, sinerji beklentisi veya stratejik avantaj sağlama amacıyla ödenir. Avantajları: - Rekabet avantajı sağlar. - Şirketin stratejik hedeflerini destekler. Dezavantajları: - Aşırı ödeme riski taşır. - Yatırımcılar için değer kaybı doğurabilir.

Satın alma ücreti, birleşme ve satın alma işlemlerinde, anlaşmayı gerçekleştirmek için danışmanlara veya aracılara ödenen komisyon veya hizmet bedelidir. Avantajları: - Profesyonel danışmanlık hizmeti sağlar. - İşlemin hızlı ve doğru gerçekleşmesini destekler. Dezavantajları: - Ek maliyet oluşturur. - İşlem büyüklüğüne bağlı olarak yüksek olabilir.

Ask, bir finansal varlığın satılmak istendiği en düşük fiyatı ifade eder. Alıcı bu fiyattan varlık satın alabilir. Ask fiyatı genellikle Bid (alış fiyatı) ile birlikte kullanılır ve aradaki fark spread olarak adlandırılır.

Satış hedefi, bir satış ekibine veya satış temsilcisine belirli bir dönem için atanan satış miktarı veya gelir hedefidir. Performans ölçümü ve prim sistemlerinde yaygın olarak kullanılır. Avantajları: - Çalışan motivasyonunu artırır. - Şirketin satış stratejilerini yönlendirir. Dezavantajları: - Hedefler gerçekçi olmazsa motivasyonu düşürür. - Aşırı baskı etik dışı satış yöntemlerine yol açabilir.

Ask Size, bir varlığın satış emrinde belirtilen birim miktarını ifade eder. Yani, bir yatırımcının belirli bir fiyattan satmak istediği toplam menkul kıymet sayısıdır. Piyasa derinliği analizinde kullanılır ve arz-talep dengesini değerlendirmede önemlidir.

Bitcoin para birimini geliştiren kişi veya grubun adıdır. Satoshi Nakamoto Kimdir? Satoshi Nakamoto, dünyanın en büyük kripto para birimi konumundaki Bitcoin'in teknik makalesini (whitepaper) yazan kişi veya grup tarafından kullanılan takma addır. Küresel mali krizin ardından yayımlanan, titizlikle hazırlanmış ve yüksek teknolojili şifreleme kavramları içeren bu makalede, dijital paralar sayesinde merkez bankalarına olan ihtiyacın nasıl ortadan kalkacağı vurgulanmıştır. Bugüne kadar birçok kişinin Satoshi Nakamoto olduğundan şüphelenildi. Bazıları, kripto para biriminin geliştirilmesiyle hiçbir bağlantılarının olmadığını vurgulayarak isimlerini temize çıkarmak için büyük çaba sarf etti. Kimileri ise, teknik makalede kullanılan dili analiz etti ve cümlelerdeki ayırt edici ifadeleri, daha önce yayımlanmış eserlerle eşleştirerek ortaya çeşitli isimler attı. Ne yazık ki tüm bu soruşturmalar sonuçsuz kaldı. Craig Wright gibi, Satoshi Nakamoto'nun kendisi olduğunu iddia edenler de yok değil. Avustralyalı girişimci olan Wright, ABD resmi makamları üzerinden, Bitcoin teknik makalesinin telif haklarını talep ettiği süreçte kripto topluluğu tarafından alay konusu olmuştu. Gizemi günbegün artan Nakamoto, kripto para birimi piyasaya sürüldükten kısa süre sonra Bitcoin topluluğundan ayrılmıştı. Nakamoto, BitcoinTalk forumundaki son mesajını Aralık 2010'da yazdı ve o zamandan beri görülmedi. Ortadan kaybolmuş olsa da Satoshi Nakamoto, çevrim içi biçimde ücretsiz olarak sunulan Bitcoin teknik makalesinde anılmaya devam ediyor. Bitcoin'in bölünebilen en küçük birimi, geliştiricisinin ismiyle anılıyor ve 1 BTC'nin 100 milyonda birine "Satoshi" deniliyor.

Deterministik cüzdan için üretilen anahtar verisinin başlangıç noktasıdır. Seed Phrase (Kurtarma İfadesi) Nedir? Kurtarma ifadesinin bir kopyasının çevrim dışı saklanması tavsiye edilir. Zira bilgisayarda tutulursa siber korsanlara karşı savunmasız kalacaktır. Kurtarma ifadelerinin internete bağlı cihazların üzerinde depolanması uzmanlar tarafından önerilmediği gibi, güvenli de kabul edilmez. Kurtarma ifadesinin kopyasını saklamanın ideal yolu, elle kağıda yazmak ve kasa gibi güvenli bir ortamda muhafaza etmektir. Kurtarma ifadesinin kopyasını herhangi bir formatta, yazıcıdan çıkarılmış dosya veya fotoğraf şeklinde bile oluşturmamak gerekir.

Bitcoin işlem esnekliğini artırmayı amaçlayan iyileştirme önerisidir (Bitcoin Improvement Proposal - BIP). Ayrılmış Tanık (Segregated Witness - SegWit) Nedir? 2015'te düzenlenen "Scaling Bitcoin" isimli konferansta Bitcoin geliştiricisi Peter Wiulle tarafından ortaya atılan SegWit, Ağustos 2017'de etkinleştirildi. Açılımı, "işlem imzalarının ayrılması (segregation of transaction signatures)" olan güncelleme, kullanıcı tarafından etkinleştirilen yumuşak çatallanma anlamına gelen (User-Activated Soft Fork, UASF) fikrinin de oluşmasını sağladı. Onayları hızlandırmak adına SegWit, işlemin neredeyse yüzde 60'ını oluşturan imzaları içermeyecek şekilde güncelleme yapar. Kötü niyetli bir kişi, girdi işlem kimliğini değiştirerek göndericiden Bitcoin alabilir. Bu noktada SegWit ilave güvenlik düzeltmesi sağlar. İmza esas olarak işlemin sonuna taşındığı için, işleme ait kimlikler kurcalanamaz ve değiştirilemez. SegWit2x adı verilen ilave bir SegWit güncelleme önerisinde, yalnızca işlem gruplandırma sistemi değişmiyor, aynı zamanda Bitcoin blok boyutunun 1 MB'tan 2 MB'a çıkarılması hedefleniyordu. Ancak SegWit2x güncellemesi için sert çatallanma (hard fork) yapılmalıydı. Bitcoin protokolünde temel bir değişikliğe neden olacağından geliştirici topluluğu fikir birliğine varamadı ve nihayetinde teklif geri çekildi.

Sell in May and Go Away, borsada hisse senetlerinin Mayıs ile Ekim ayları arasında tarihsel olarak daha düşük getiri sağladığına inanan yatırımcılar tarafından kullanılan bir strateji atasözüdür. Bu stratejinin mantığı, yatırımcıların Mayıs ayında hisselerini satarak piyasa dalgalanmalarından kaçınması ve Kasım ayında geri dönmesidir. Tarihsel veriler, bazı dönemlerde kış aylarının (Kasım-Nisan) yaz aylarından (Mayıs-Ekim) daha iyi performans gösterdiğini ortaya koysa da, bu kuralın istisnaları da vardır. Örneğin, 2020 yılında yaz aylarında S&P 500 %24 getiri sağlamış, kış aylarında ise negatif getiri görülmüştür. Bu nedenle, stratejiyi uygulamak fırsat maliyetine yol açabilir. Ayrıca, strateji işlem maliyetleri ve vergi yükleri gibi ek giderler doğurabilir, bu yüzden her yatırımcı için uygun olmayabilir.

Senet ek belgesi (Allonge), bono, poliçe veya çek gibi kıymetli evraklara sonradan eklenen ve yasal geçerliliğe sahip olan ek sayfadır. Türkiye'de kambiyo senetlerinde arka yüzün dolması durumunda ciro ve aval işlemleri için kullanılır.

Sepet işlemi (basket trade), birden fazla menkul kıymetin aynı anda, tek emirle alınıp satılmasıdır. Portföy yönetimi, risk dağılımı ve endeks takibi amacıyla kullanılır. Türkiye’de Borsa İstanbul’da, özellikle büyük kurumsal yatırımcılar, birden fazla hisse senedini tek bir sepet olarak alıp satabilir. Bu işlem algoritmik ticaret sistemlerinde otomatikleştirilebilir.

Sepet muafiyeti (basket deductible), sigorta poliçelerinde birden fazla talebin birleşerek belirli bir eşik değeri aşması durumunda kapsam altına alınmasını ifade eder. Türkiye’de özellikle kurumsal sigortalarda, çoklu küçük talepleri tek muafiyet altında birleştirmek amacıyla kullanılır. Bu sayede şirketler sigorta teminatından daha verimli faydalanır. Poliçede “sepet muafiyet tutarı” olarak açıkça belirtilir.

Antidilutive terimi, bir şirketin hisse başına kazancını (EPS) azaltmayan ya da artıran menkul kıymetleri ifade eder. Genellikle hisse senedi opsiyonları, dönüştürülebilir tahviller gibi araçlar için geçerlidir. Finansal raporlamada, seyrelmeyi önleyen etkiler dikkate alınmaz.

Assemble-to-Order (ATO), üretim süreçlerinde nihai ürünün müşterinin siparişine göre birleştirildiği üretim stratejisidir. Standart parçalar stoklanır, ancak ürün montajı sipariş geldikten sonra yapılır. Esneklik ve hızlı teslimat avantajı sağlar.

Şirket birleşmesi (amalgamation), iki veya daha fazla şirketin tüm varlık ve borçlarıyla birleşerek yeni bir tüzel kişilik oluşturması veya mevcut bir şirkette birleşmesi sürecidir. Türkiye’de Türk Ticaret Kanunu’na göre bu işlemler “devralma” ve “yeni kuruluş yoluyla birleşme” olarak ikiye ayrılır. Birleşme sonucunda şirket yapısı güçlenebilir, maliyetler azalır ve pazar payı artabilir.

Anti-takeover measure, bir şirketin düşmanca (izinsiz) satın almaları önlemek için kullandığı strateji ve önlemleri ifade eder. Şirket yönetimi, kontrolün el değiştirmesini zorlaştırmak için oy hakkı sınırlamaları, zehir hapı (poison pill) veya altın paraşüt (golden parachute) gibi taktikler kullanabilir.

Kripto varlıklarının internete bağlı biçimde depolanmasını sağlayan kripto para cüzdanlarıdır. Sıcak Cüzdan Nedir? Kripto varlıklarını internete bağlı biçimde depolayan kripto para cüzdanlarına sıcak cüzdan denir. Kripto varlıklarını saklama, güvence altına alma ve işlem gerçekleştirme yetenekleri sayesinde sıcak cüzdanlar, dijital varlık ekonomisiyle etkileşime girmek için en uygun ve erişilebilir seçenektir. Sıcak Cüzdan Nasıl Çalışır? Dolayısıyla sıcak cüzdan, kripto paralara erişmek ve dijital varlıkları depolamak için kullanılan bir arayüzdür. Blockchain ağları açısından sıcak cüzdan, deftere kaydedilen işlemleri ileten araçtır. Sıcak Cüzdanların Artı ve Eksileri Sıcak cüzdanların artı yönlerinin başında kullanım kolaylığı gelir. Sıcak cüzdanlar daima internete bağlı olduğu için çevrim içi veya çevrim dışı kullanım şekli arasında geçiş yapmak gibi bir durum söz konusu değildir. Böylece basit işlemler için sıcak cüzdan kullanmak daha hızlı ve daha kolay olur. Öte yandan soğuk cüzdanların internete bağlanma süreci nedeniyle işlemler daha uzun sürer. Sıcak Cüzdan Güvenli mi? Genel itibarla sıcak cüzdanlar, diğer tüm dijital cüzdan modelleri kadar güvenlidir. Kullanıcılar, farklı akıllı sözleşmeler üzerinden çok sayıda işlem imzaladığından, kritik verilere göz diken saldırganların hedefi olma ihtimalleri artar. Haliyle sıcak cüzdanlar daha yüksek riskli kabul edilir. Genel kural olarak kullanıcılar, diğer türlere kıyasla sıcak cüzdanları daha sık kullandıkları için, daha çok sayıda potansiyel saldırıya maruz kalabilir. Sıcak Cüzdan Güvenliği Nasıl Sağlanır? En önemli kural, sıcak cüzdanda saklanan fon miktarını sınırlı seviyede tutmaktır. Çalınma ihtimaline katlanabileceğinizden daha fazla tutarı asla sıcak cüzdanda saklamamalısınız. Ayrıca, özel anahtarınızı güvenli şekilde saklamak ve internet tarayıcınızı güncel tutmak da mutlaka uyulması gereken kurallardır. Sıcak Cüzdanlar Ele Geçirilebilir mi? Sıcak cüzdanlar siber saldırıya maruz kalabilir, ancak en büyük risk faktörü kullanıcının kendisidir. Saldırganlar genellikle, kimlik avı saldırıları veya kullanıcıların etkileşime girdiği sahte akıllı sözleşmeler üzerinden kişisel verilerini ifşa etmeleri adına kullanıcıları kandırmaya çalışır. Bu nedenle imzalanan işlemlere daima dikkat etmek ve sıcak cüzdanları kullanırken kişisel güvenlik hassasiyetini yüksek tutmak gerekir. Sıcak Cüzdan Borsadan Daha mı Güvenli? Sıcak cüzdanlar da borsalar da kendilerine has güvenlik risklerine sahiptir. Her ikisi de kimlik avı veya siber saldırı riski altında olabilir. Ancak borsalar, daha fazla kullanıcı varlığını kontrol ettiğinden saldırıya daha açıktır. Öte yandan borsa kullanıcıları, özel anahtarını saklamak zorunda olmadığı için takas işlemlerini daha rahat yapar. Nihayetinde, bu bir tercih meselesidir. Çoğu kullanıcının hem alım satım yapmak için borsa hesabı, hem de kripto para saklamak ve transfer etmek için sıcak cüzdanı bulunur.

Kripto para birimlerine daha hızlı erişilebilmesi için gizli anahtarların çevrim içi biçimde depolanmasıdır. *bkz. Soğuk Depolama. Sıcak Depolamanın Artı ve Eksileri Sıcak depolamanın, soğuk depolamaya kıyasla çeşitli artıları ve eksileri bulunur. Ayrıca, sıcak depolama ücretsizdir ve kripto para birimleriyle işlem yapmak isteyen kullanıcılar için pratik bir alternatiftir. Soğuk depolama içinse, aşağı yukarı 200 dolar değerindeki soğuk cüzdanların satın alınması gerekir. Sıcak cüzdan oluşturmak son derece kolaydır ve sıcak biçimde depolanan kripto paralara her yerden erişilebilir. Ayrıca bu cüzdanlar, soğuk cüzdanlardaki gibi fiziksel biçimde kaybolma riski taşımaz. Sıcak depolama, IP adresi ve cüzdan bilgisi gibi takip edilmesi mümkün özellikler içerir. Bazı yargı bölgelerindeki kullanıcılar, IP adresleri üzerinden engelle karşılaşabilir. Bu nedenle sıcak depolama, yeterince özel olmayan bir kripto para saklama alternatifine dönüşür.

İnternete bağlanmadan çalışan ve soğuk depolama özelliği sunan kripto para cüzdanı. Soğuk Cüzdan Nedir? Birçok farklı biçimi bulunan soğuk cüzdanların en popüler olanları kağıt ve donanım cüzdanlardır. Donanım cüzdanı, bilgisayara fiziksel olarak takılarak erişilen elektronik cihazdır. Bu cihazlar; amatör ev yapımı ürünlerden, ticari ürün olarak temin edilebilen USB bellek biçimindeki tüketici elektroniği cihazlarına ve profesyonel mühendisler tarafından sipariş üzerine tasarlanan tescilli çözümlere kadar değişiklik gösterebilir. Daha az tercih edilen diğer soğuk cüzdan türleri arasında akıllı kartlar ve özel anahtar verisinin plak ya da CD üzerine kaydedildiği ses cüzdanları bulunur.

Saklama özelliği olmayan donanım cüzdanları, USB'ler, çevrim dışı bilgisayarlar veya kağıt cüzdanlar aracılığıyla kripto para birimlerinin çevrim dışı biçimde depolanmasıdır. Soğuk Depolama (Cold Storage) Nedir? Soğuk depolama, kişinin kripto para birimlerini saklamak için kullandığı soğuk cüzdanları ifade eder. Soğuk depolama, cüzdanda güvenlik boşluğu oluşturur. Yani kullanılmadığı zamanlarda güvenli olmayan ağlardan ve en önemlisi de herkese açık olan internetten fiziksel biçimde uzak kalarak kullanıcı fonları için ek koruma katmanı sağlar. Fiziksel soğuk cüzdanlar güvenli yerde saklandığı sürece, potansiyel saldırganlar cüzdan içindeki içinde paralara erişemez.

Sorumlu muhasebeci (Accountant In Charge), bir denetim veya muhasebe ekibinde projeyi yöneten, kontrolleri ve raporlamaları denetleyen kişidir.

Geleneksel finansta sözleşme, muhataplar arasındaki bağlayıcı bir anlaşmadır. Kripto para dünyasında akıllı sözleşmeler ise, blockchain üzerindeki işlevleri yürütür. Sözleşme Nedir? Sözleşmeler, çok eski yıllardan bu yana insanlar arasındaki etkileşimlerin önemli parçası olmuştur. Yüzyıllar önce sözleşmeler genellikle sözlü biçimde yapılırken, bugün bu bağlayıcı sözleşmeler çoğunlukla yazılı veya elektronik belge şeklinde düzenlenmektedir. Sözleşmenin temel amacı, A kişisi veya şirketinin, B kişisi veya şirketiyle bir tür finansal işlem yapmayı kabul ettiğini belirtmektir. Örneğin, yeni ev satın almak isteyen bir kişinin, evin şu anki sahibi veya evi satan banka kurumuyla sözleşme imzalaması gerekir. Bu durumda sözleşmede mülkün satıldığı fiyat, mülkiyetin el değiştirdiği zaman ve diğer ilgili ayrıntılar detaylı biçimde bulunacaktır. İşe girileceği zaman iş sorumlulukları, görevler ve bunların tamamlanması durumunda alınacak ücret gibi detaylı bir sözleşme imzalanır. Sözleşmeler, küresel ekonominin ayrılmaz parçasıdır. Hangi şekli alırlarsa alsınlar, sözleşmelerin sunduğu bağlayıcı güç olmadan taraflar arasındaki anlaşmaların bağlayıcılığı olmayacaktır. Gündelik hayatımıza çeşitli sözleşme modelleriyle etkileşim halindeyiz. Herhangi bir web sitesi veya hizmeti kullanma şartlarını ve sözleşmelerini kabul ettiğimizde bile aslında sözleşme imzalıyoruz.

Kripto paranın piyasa üzerinde gerçek zamanlı biçimde ödenmesi veya teslim edilmesi için alım ya da satım gerçekleştiren sözleşme veya işleme denir. Spot Nedir? Spot ifadesi, kripto paranın piyasa üzerinde gerçek zamanlı ödenmesi veya teslim edilmesi için alım ya da satım gerçekleştiren sözleşme veya işlem için kullanılır. Bu terim en çok alım satım alanında kullanılır.

Portföy çeşitlendirme aracı olarak kullanılan, son derece düşük fiyat oynaklığına sahip kripto para birimidir. Stablecoin Nedir? Stablecoin, genellikle ABD doları gibi önde gelen fiat para birimine, fiat para birimlerinden oluşan sepete veya değerli metaller gibi borsada işlem gören emtialara sabitlenmiş bir değere sahip kripto para birimleridir. Stablecoin, kripto para piyasalarında yaşanan yüksek fiyat oynaklığına karşı panzehir görevi görür. Stablecoin varlıkları, bağlı oldukları fiat para birimleri ile aynı fiyatta kalmak için genellikle dijital olarak temsil ettikleri varlıklarla teminatlandırılır. Stablecoin çeşidi ve toplam arz miktarı son yıllarda hızlı biçimde arttı. Euro gibi fiat para birimlerine ve hatta diğer kripto varlıklarına sabitlenmiş kripto varlıklara denk gelmek mümkün! Genel olarak dört farklı stablecoin varlığı bulunur:

Stake etme; Hisse İspatı (Proof of Stake - PoS) kullanan blockchain ağlarında doğrulayıcı olmak ve pasif gelir elde etmek için token kilitlemeye dayanan sistemdir. Staking Nasıl Çalışıyor? Kripto para stake etme modeli, bankalardaki normal tasarruf hesaplarına benzer biçimde çalışır. Kripto paralar sisteme kilitlenir ve yatırılan ana para üzerinden getiri elde edilir. Kripto para birimi ne kadar süre kilitli kalırsa, karşılığında alınacak tutar da o kadar çok olur. Stake edilen tutar, gerçekleşen işlemlerde konsensüs kurulmasını sağlayarak blockchain ağını güvenceye alır. Kripto stake etmek için üç ana yaklaşım vardır: Hangi Kripto Paralar Stake Edilebilir? Hisse ispatı konsensüs mekanizması üzerinde çalışan çoğu kripto para birimi stake edilebilir. En popüler örneklerden bazıları şunlar: Stake Ederek Kripto Para Kaybedilebilir mi? Stake etmenin belli başlı riskleri vardır. En sık karşılaşılan risk çeşidi "slashing", yani kesintiye uğramaktır. Yönetilen düğüm, işlemleri uygun biçimde doğrulamazsa hissesi üzerinden ceza alabilir. Borsa aracılığıyla stake edildiğinde veya kişisel düğüm düzgün biçimde çalıştırıldığında böyle bir risk yaşanmaz. Normal şartlarda dürüst bir düğüm bulmak kolaydır, ancak yine de risklerin farkında olmak gerekir. Diğer bir risk faktörü de, stake edilen varlıkların kilitli kaldığı süre içinde piyasada değer kaybetmesidir. Bazı kripto para birimleri ve stake hizmeti sağlayıcıları, önceden belirlenmiş bir staking dönemi seçme şartı koşar. Kilitli varlık süre dolmadan çekilemez. Kripto para fiyatları çok değişken olduğu için stake etme döneminin sonunda daha fazla coin sahibi olunsa bile paranın toplam değeri daha düşük kalabilir. Kilitleme süresi dolmadan varlıkları çekme seçeneği bulunsa da, bunun karşılığında ağır ceza ödenir. Bu nedenle ihtiyaç duymadığınız tutar ölçeğinde stake etmek tavsiye edilir. Stake Etmeye En Uygun Kripto Para Hangisi? Stake etme konusunda en iyi kripto para yoktur. Stake etme konusunda en iyi kripto para diye bir durum yoktur. Stake etme işleminin kârlılığı aşağıdaki faktörlere bağlıdır: Kripto Para Stake Etmek Vergilendiriliyor mu? Kripto para birimini stake havuzuna kilitlemek veya kendi düğümünü çalıştırmak vergiye tabi değildir. Staking ödüllerinin gelir vergisine tabi olup olmadığı konusu ise belirsizdir. Kripto staking yaparak elde edilen ilave tokenleri satmak, vergiye tabi bir olay olarak kabul edilir ve sermaye kazançları vergisine tabi olacaktır. Güvende olmak istiyorsanız, stake ödüllerini hem almayı hem de satmayı vergiye tabi olay şeklinde düşünmeli ve buna göre beyan etmelisiniz. Kripto Stake Etmenin Artı ve Eksileri Neler? Kripto stake etmek, kolay ve rahat biçimde yeni kripto para edinmek anlamına gelir. İşte, kripto stake etmenin pozitif yanları: Kripto para stake etmenin dezavantajları arasında fiyat oynaklığı ve likiditeden uzaklaşma yer alır. İşte, kripto stake etmenin eksileri:

Strong form etkinlik, Etkin Piyasa Hipotezi’nin (EMH) en katı formudur ve piyasadaki tüm bilgilerin —ister kamuya açık ister gizli (içeriden bilgi)— hisse fiyatlarına tamamen yansıtıldığını ileri sürer. Bu teoriye göre, hiçbir yatırımcı, sahip olduğu bilgi düzeyi ne olursa olsun, piyasa ortalamasının üzerinde getiri sağlayamaz. Buna göre, içeriden bilgiye sahip bir yatırımcı bile avantaj elde edemez çünkü bu bilgi zaten fiyatlara yansımıştır. Bu görüş, teknik analiz, temel analiz ve hatta profesyonel portföy yönetiminin üstün getiri sağlamada etkisiz olduğunu savunur. Princeton Üniversitesi profesörü Burton G. Malkiel’in 'A Random Walk Down Wall Street' adlı eserinde savunduğu bu yaklaşım, yatırımcıların uzun vadeli al-ve-tut stratejilerine yönelmesini önerir.

Şüpheli alacak karşılığı (Bad Debt Reserve), tahsil edilmesi şüpheli olan alacaklar için ayrılan muhasebe karşılığıdır. Türkiye’de Vergi Usul Kanunu ve TFRS kapsamında zorunlu olarak uygulanır. Şirketler, tahsil edilemeyen alacaklarını zarar olarak yazmadan önce karşılık ayırarak finansal tablolarında gerçeğe uygun sunum yapar.