Finansal Sözlük

Elektronik imza veya e-imza, belge veya sözleşmenin resmi kabulünde fiziksel imza yerine geçen işaret, ses veya sembol gibi her türlü elektronik damgadır. E-İmza Nedir? Fiziksel imzalara alternatif olarak geliştirilen elektronik imza, yaygın biçimde benimsenmeye başlamıştır. Teknoloji ilerledikçe ve yasal işlerin dijital hale gelmesine izin verildikçe, e-imzalar çeşitli hizmetlere başvuru esnasında pratik çözüm haline gelmiştir. Elektronik imzalar yetki alanına ve ülkeye göre değişiklik gösterse de, genel olarak benimsenen birkaç ortak gereklilik söz konusudur. Şüphesiz e-imzaların, sahibini etkin biçimde tanımlaması ve imzalayan kişinin gizli anahtara sahip tek kişi olduğunu ispatlaması gerekir. Kimi e-imza hizmetleri, güvenlik seviyelerini artırmak adına kriptografik işlemler uygulamaya başlamış durumda. En yaygın elektronik imza sağlayıcıları arasında bulunan Adobe Sign ve Hello Sign çözümlerinin yanı sıra, son on yılda bu teknolojiye yönelik artan taleple birlikte birçok sağlayıcı sektöre katılma sürecindedir. Elektronik imzalar, uzun süredir fiziksel imzanın yerine geçen ve yasal olarak kabul edilen alternatif şeklinde görülmektedir. 1996 yılında Birleşmiş Milletler, elektronik imzaların kullanımına ait detayların yer aldığı Elektronik Ticarete İlişkin UNCITRAL Model Yasasını (UNCITRAL Model Law on Electronic Commerce) yayımladı. Bu belge, e-imzaların küresel ölçekte benimsenmesini ve yasal hale gelmesini hızlandıran son derece etkili bir hamle oldu. Teknolojinin ilerlemesi ve daha fazla uygulamanın kullanılabilir hale gelmesi sonucunda yeni elektronik imza biçimleri tanıtılmaya başlandı. Biyometrik imzalar da popüler e-imza türleri arasında gösterilebilir. Bu tür imzalar, kişiyi benzersiz şekilde tanımlayan fiziksel niteliklere dayanır. Örneğin, parmak izinizle telefonunuzun kilidini açtığınızda, telefonu kullanma hakkınızın bulunduğunu doğrulamak adına biyometrik e-imza kullanmış olursunuz. Yüz tanıma yazılımları da kimlik doğrulamak için biyometrik bilgiler kullanır. Yani, doğru yazılımın hazırlanması halinde yüzünüz elektronik imza işlevi görebilir.

Bilgisayar biliminde "edge node (uç düğüm)", diğer düğümlerle bağlantı oluşturmak adına son kullanıcı için ağ geçidi görevi gören bilgisayardır.

Edinilmiş fon ücretleri ve giderleri (AFFE), bir yatırım fonunun başka fonlara yatırım yapması durumunda yatırımcıya yansıyan dolaylı masrafları ifade eder. Bu maliyetler fonun getirisini düşürebilir. Avantajları: - Fon çeşitlendirmesi sağlar. - Profesyonel yönetimden yararlanılır. Dezavantajları: - Yatırımcı için ek maliyet oluşturur. - Şeffaflığı azaltabilir.

Efektif Hisse İspatı, Harmony'nin hem güvenlik hem de merkeziyetsizliği hedefleyen Hisse İspatı konsensüs mekanizmasının bir versiyonudur. Hisse İspatı (Proof of Stake – PoS) konsensüs mekanizması nedir? Hisse İspatı konsensüs mekanizması, yeni blok üretilmesi için kullanılan yöntemlerden biridir ve çifte hesap sorununu önler. Buradaki fikir, kripto para birimlerine sahip kişilerin stake ederek işlemleri doğrulaması ve karşılığında ödül almasıdır. Ağdaki tokenlerin yüzde 1'ini stake eden bir kişinin tüm doğrulama ödüllerinin yüzde 1'ini alması beklenir.

Add-On, ana ürüne veya hizmete ek olarak sunulan ekstra özellik, hizmet veya üründür. Yazılımda eklenti, bankacılıkta ek kredi kartı hizmetleri örnek verilebilir. Avantajları: - Ürün veya hizmetin değerini artırır. - Müşteriye esneklik sunar. Dezavantajları: - Ek maliyet yaratabilir.

ACTC, ABD’de düşük gelirli ailelere çocuk başına ek vergi indirimi sağlayan bir vergi teşvik programıdır. Çocuk sayısına göre geri ödeme yapılabilir. Avantajları: - Ailelere mali destek sağlar. - Çocuklu ailelerin refahını artırır. Dezavantajları: - Yalnızca belirli gelir grubuna hitap eder.

Ek faiz yöntemi, kredi hesaplamalarında faiz oranının anapara üzerinden tüm dönem için hesaplanıp eşit taksitlere bölünmesi yöntemidir. Basit faizden farklıdır. Formül: Toplam Faiz = Anapara x Faiz Oranı x Süre Avantajları: - Hesaplaması kolaydır. Dezavantajları: - Borçlu için daha yüksek toplam maliyet yaratır.

Ek faktör (Add-On Factor), kredi hesaplamalarında veya sigorta primlerinde ana maliyete eklenen ekstra oran veya tutarı ifade eder. Avantajları: - Ek risklerin maliyetini yansıtır. - Daha doğru fiyatlama sağlar. Dezavantajları: - Maliyetleri artırır.

Ek gider teminatı, sigorta poliçesine dahil edilerek, olağanüstü durumlarda sigortalının karşılaşabileceği ek maliyetleri karşılayan teminattır. Avantajları: - Sigortalıya ek mali güvence sağlar. - Beklenmedik maliyetleri kapsar. Dezavantajları: - Poliçe maliyetini artırır.

Ek kart sahibi, ana kredi kartı hesabına bağlı olarak çıkarılan ikinci bir kartın kullanıcısıdır. Ana hesap sahibinin limitini paylaşır. Avantajları: - Aile bireyleri için kolaylık sağlar. - Harcamalar tek hesapta toplanır. Dezavantajları: - Borç sorumluluğu ana kart sahibindedir.

Ek kişisel muafiyet, vergi mükelleflerinin belirli durumlarda ek indirim veya muafiyet kazanmasını ifade eder. Özellikle çocuklu veya engelli bireylerde uygulanır. Avantajları: - Vergi yükünü azaltır. - Sosyal adaleti destekler. Dezavantajları: - Vergi gelirlerinde azalmaya yol açabilir.

Assessable Stock, sahiplerinin gelecekte ilave ödeme yükümlülüğü olabileceği hisse senetlerini ifade eder. Genellikle nominal değerin altında ihraç edilmiş veya şartlı ödeme içeren hisselerdir. Günümüzde çoğu ülkede tercih edilmemektedir.

Ek ödenmiş sermaye, şirketin hisse senetlerinin nominal değerinin üzerinde satılması sonucu elde edilen fazla sermayedir. Avantajları: - Şirkete ek kaynak sağlar. - Özsermayeyi güçlendirir. Dezavantajları: - Hissedarlar için daha yüksek maliyet anlamına gelebilir.

Hayat sigortası poliçelerinde, standart teminata ek olarak sunulan ek ölüm ödemesidir. Poliçe sahibinin vefatında lehtarlara daha yüksek tazminat sağlar. Avantajları: - Lehtarlara ek mali güvence sağlar. - Poliçenin değerini artırır. Dezavantajları: - Primleri yükseltir.

Assessable Policy, sigorta şirketinin ihtiyaç halinde poliçe sahiplerinden ek prim talep edebildiği sigorta sözleşmesidir. Bu tür poliçeler genellikle karşılıklı sigorta şirketlerinde görülür ve beklenmedik zararlar veya yetersiz fon durumlarında devreye girer.

Ek satış, müşteriye ana ürünü satın alırken ek ürün veya hizmet sunulmasıdır. Çapraz satış stratejisi olarak da bilinir. Bankacılıkta krediye ek sigorta satışı buna örnektir. Avantajları: - Geliri artırır. - Müşteri deneyimini zenginleştirir. Dezavantajları: - Aşırı satış baskısı müşteri memnuniyetini düşürebilir.

Ek sigortalı, mevcut bir sigorta poliçesine ana sigortalı dışında eklenen kişi veya kurumdur. Özellikle iş ortaklıklarında ve kira sözleşmelerinde yaygın olarak kullanılır. Avantajları: - Ek kişi veya kurumun da poliçe kapsamında korunmasını sağlar. - İş ortaklıklarında riski azaltır. Dezavantajları: - Sigorta primlerini artırabilir. - Sigorta şirketi için daha geniş sorumluluk yaratır.

Ek teminat, borçlunun mevcut kredisi için ek olarak sunduğu varlık veya güvencedir. Bankalar risk azaltmak için talep edebilir. Avantajları: - Krediyi güvence altına alır. - Faiz oranlarını düşürebilir. Dezavantajları: - Borçlu için varlık kaybı riski yaratır.

ALE sigortası, sigortalının evinin kullanılamaz hale gelmesi durumunda ek yaşam giderlerini karşılayan teminattır. Kira, yemek ve geçici konaklama masraflarını kapsar. Avantajları: - Sigortalıya zor durumda mali destek sağlar. - Beklenmedik giderleri karşılar. Dezavantajları: - Poliçe primlerini yükseltebilir.

Eklenti Konut Birimi (Accessory Dwelling Unit - ADU), mevcut bir arsa üzerinde ana evin yanında veya içinde bağımsız yaşam alanı sunan ek yapıdır. Genellikle kiralama, aile üyelerinin konaklaması veya değer artışı için kullanılır. ADU'lar gayrimenkul değerini artırır, kira geliri sağlar ve özellikle şehirlerde konut sıkıntısına çözüm sunar. İnşaat maliyeti, metrekareye ve yerel yönetmeliklere göre değişir.

Elde edilen tutar (Amount Realized), bir varlığın satışından elde edilen toplam değeri ifade eder. Bu tutar, satış fiyatından satışa ilişkin tüm giderlerin (komisyon, vergi, işlem ücreti vb.) çıkarılmasıyla hesaplanır. Varlığın kazanç veya zarar durumu bu tutar ile maliyet arasındaki farka göre belirlenir. Formül: Elde Edilen Tutar = Satış Bedeli - Satış Masrafları Kullanım Alanları: - Gayrimenkul satışında - Hisse senedi veya tahvil satışında - Vergi hesaplamalarında

Windows, MacOS ve Linux üzerinde çalışabilen, basit arayüzlü Bitcoin cüzdanıdır. Electrum Wallet Nedir? Electrum; MacOS, Linux ve Windows üzerinde çalışan ve az yer kaplayan bir Bitcoin cüzdanıdır. Electrum, Kasım 2011'de kullanıma açılmıştır. Masaüstü bilgisayarların dışında mobil cihazlarda da kullanılabilir. Android işletim sistemini kullanan telefonlara indirilebilir ve masaüstü sürümüyle aynı özelliklere erişilebilir. Electrum'un temel özelliği; TREZOR, Ledger Nano ve KeepKey gibi donanım cüzdanlarına destek vermesinin yanında çevrim dışı bilgisayar aracılığıyla güvenli biçimde Bitcoin depolamaya olanak tanıması gösterilebilir. Electrum cüzdanını kullanmak için Bitcoin ve işleyişi hakkında biraz bilgi sahibi olmak gerektir. İleri seviye işlevlere sahip olmasından dolayı, Bitcoin depolamak ya da transfer etmek için teknik bilgi ihtiyacı gerektiren bir kurulum sürecine sahiptir. Electrum, aşırı kaynak kullanmadan hız ve basit çalışmaya odaklanmıştır. Bitcoin ağının karmaşık bölümleriyle başa çıkmak için uzak sunuculara bağlanır. Bilgisayarınıza ilk yüklediğinizde gizli bir kurtarma ifadesi verilir. Bilgisayara herhangi bir şey olursa, bu ifade kullanılarak paralar kurtarılabilir. Bu kurtarma ifadesinin güvenli bir yerde saklanması önerilir. Electrum cüzdanı, özellikle kullanım kolaylığı ve güvenlik arayanlara yönelik Bitcoin depolama çözümü sunar. Electrum masaüstü cüzdanı sektörde saygın konumdadır ve çoğu Bitcoin kullanıcısı da bu itibara güvenmektedir. Cüzdan, kripto para sektöründe değer gören ve güvenilir olduğu düşünülen konumdadır. Genel olarak kripto cüzdanlarında dikkate alınması gereken en önemli unsurlar arasında gösterilen güvenlik ve kullanıcı gizliliği konusunda başarılıdır.

En düşük mümkün fiyat (At the Lowest Possible Price), borsada veya finansal piyasalarda bir varlığın mevcut piyasa koşullarında ulaşabileceği en düşük fiyat seviyesini ifade eder. Türkiye’de yatırımcılar tarafından emir türleri kapsamında kullanılmaktadır. Borsa İstanbul’da yatırımcılar, ‘en iyi fiyat’ veya ‘piyasa fiyatı’ emirleri ile benzer şekilde varlıklarını işlem görebilecek en düşük fiyattan alıp satabilirler.

En iyi fiyatla emir (At Best), borsada yatırımcının o anda piyasada mevcut olan en iyi fiyat üzerinden işlem yapmayı talep ettiği emir türüdür. Türkiye’de Borsa İstanbul’da yatırımcılar tarafından sıklıkla kullanılır. Örneğin, yatırımcı bir hisse senedi almak için emir verdiğinde, sistem otomatik olarak o anki en düşük satış fiyatından işlemi gerçekleştirir. Satış emrinde ise en yüksek alış fiyatı dikkate alınır. Avantajları: - Hızlı işlem gerçekleştirilmesini sağlar - Yatırımcıyı piyasa fiyatına uyumlu hale getirir Riskleri: - Volatil piyasada beklenenden daha kötü fiyat oluşabilir

Fiyatlarda genel bir artış yaşanması ve paranın satın alma gücünün düşmesidir. Enflasyon Nedir? Bu nedenle, enflasyonist sistemlerde fiyat daima yükselir. Üreticiler ve tüketiciler satın alma güçlerini belli bir seviyede korumaya çalışır. Diğer bir deyişle, fiyatlardaki nominal değişime rağmen aynı miktarda mal alabilmek isterler. Enflasyon Türleri Nelerdir? Üç tür enflasyon mevcuttur: Kripto Paralar Enflasyona Neden Olur mu? Kripto paralar toplam para arzını genişletmediği için enflasyona neden olmaz. Ancak enflasyon, kripto para fiyatlarında artışa neden olabilir. Örneğin Bitcoin, toplamda 21 milyon sabit arza sahip bir kripto para birimidir. Bitcoin para birimindeki kıtlık, parasal enflasyona karşı güvenli liman arayan birçok yatırımcıyı cezbeder. Kripto Para Birimlerinde Enflasyon Görülür mü? Kripto para birimlerinde de enflasyon yaşanabilir. Ancak kripto para birimlerindeki enflasyon, token modellerine bağlı biçimde itibari paralardan farklı çalışır. Örneğin Bitcoin, 21 milyonluk arzın tamamı çıkarıldıktan sonra sıfıra inecek sabit ve öngörülebilir bir enflasyon oranına sahiptir. Dolayısıyla birçok kişi, sabit enflasyon oranı sayesinde nadir bulunan bir emtia haline geldiğinden Bitcoin'in değerinin zaman içinde artmasını bekliyor. Yine de toplam arzı sabit olmayan ve fiat para birimlerine benzer şekilde enflasyonist biçimde çalışan kripto para birimleri de vardır.

Ethereum ağını daha ileriye taşımak için birlikte çalışan grup kuruluşu ve şirkettir. Kurumsal Ethereum İttifakı (Enterprise Ethereum Alliance, EEA) nedir? Küresel topluluk içinde çok uluslu dev şirketlerin yanı sıra küçük ölçekli girişimler de bulunur. Üyeleri arasında JPMorgan Chase, Microsoft, Intel, Accenture, EY ve BP gibi isimler yer almaktadır. İttifak aracılığıyla üyeler, bilgilerini paylaşabilecekleri ve kurumsal oyuncular arasında Ethereum'un yaygın biçimde benimsenmesini teşvik edebilecekleri forum meydana getirmiştir. EEA tarafından açıklanan potansiyel kullanım senaryoları arasında gıda güvenliğini artırmak için kullanılan blockchain yapıları bulunur. Bu teknoloji, tedarik zinciri boyunca her aşamada kullanılabilir ve tüketicilere daha fazla şeffaflık sağlayabilir. Teknolojinin savunucuları, ürünlerin geri çağrılması halinde sürecin hızlanabileceğini ve sorunun kaynağının çok daha hızlı tespit edilmesinin mümkün olacağını öne sürer. EEA'nın merkezi ABD'de, ancak Çin, Fransa ve Japonya'da da ofisleri bulunmaktadır.

Eğitim veri setinin algoritma aracılığıyla baştan sona tam olarak çalıştırmasına makine öğreniminde "epoch (dönem)" ismi verilir.

Öz sermaye, şirkete ait tüm varlıkların tasfiye edilmesi ve tüm borçların ödenmesi durumunda şirketin hissedarlarına iade edilebilecek fonlara karşılık gelir. Öz Sermaye Nedir? Öz Sermaye = Toplam Varlıklar - Toplam Yükümlülükler Aşağıdaki durumlarda, öz sermaye hissesi sunan şirkete yatırım yapmak son derece faydalıdır:

Erasure Coding ya da Silme Karakter Kodlaması; verinin bölümlendirilip, genişletilip ve yedekli bilgilerle birlikte kodlanarak birden çok noktada depolanmasıdır. Erasure Coding (Silme Karakter Kodlaması) Nedir? Verileri kayıpsız biçimde karakter kodlaması işlemine tabi tutmak için uygulanan basit ve hızlı yöntemdir. Silme karakter kodu, hataya zemin hazırlamayacak biçimde depolama ortamı sunar. Verilerin birden çok depolama aygıtı arasında dağıtılmasına izin veren bilgi dağıtım algoritması biçimi şeklinde düşünülebilir. Silme karakter kodlamasının ardındaki fikir; verileri bütün olarak depolamak yerine, daha küçük parçalara bölmek ve gerektiği zaman bu bölümleri kullanarak orijinal verileri yeniden oluşturmaktır. Silme karakter kodu, farklı düzeylerde çalışabilir. Söz gelimi dosyanın tamamı "K parçası" veya dosya sistemi blokunun tümü "K bağımsız bloku" şeklinde kodlanabilir. Silme karakter kodlamasının ana avantajı, bazı blokların eksik kalması veya hiç elde edilmemesi durumunda dahi tüm kodun çözülebilmesini sağlamaktır. İletim hatalarına karşı sağlamlığı artırmak adına farklı iletişim sistemlerinde de kullanılabilir. RAID ve Erasure Coding Arasında Ne Fark Var? Genellikle RAID ve silme karakter kodlaması benzer olgular gibi düşünülür. Oysa ikisi arasında epey fark bulunur. RAID, sürücüdeki verileri başka bilgisayar tarafından okunması ihtimaline karşı korumaz. Sürücülere erişebilen herhangi kişi tüm bilgileri görme imkanına kavuşur. Silme karakter kodlaması ise verileri karıştırtığı için doğru anahtar bilgisine sahip olmayan kişilerce erişilemez. Silme karakter kodlaması, verileri bölümlere ayırır, genişletir ve yedekli bilgilerle birlikte kodlar. Öte yandan RAID sisteminde veriler parçalara ayrılmaz. Silme karakter kodlamasının temel özellikleri arasında şunlar bulunur:

Enjin tarafından oluşturulan ERC-1155 dijital token standardıdır ve eski token standartlarına kıyasla daha fazla güvenlik sunar. ERC-1155 Nedir? Tüm bu fantastik olaylar zincirini başlatmak için kullanıcının tek yapması gereken tokeni belirli bir adrese göndermektir.

Yalnızca Ethereum platformu için tasarlanan ve kullanılan token standardıdır. ERC-20 Nedir? ERC-20 standardında uyulması gereken net kurallar bulunur. Bu kuralları, web sitelerinin tamamen HTTP uyumlu olmadığı müddetçe düzgün çalışmadığı internet ortamına benzetmek mümkün. ERC-20 tokenlerinin kullanım senaryolarına baktığımızda, oyun içi varlık şeklinde üretilmelerinin yanı sıra sadakat puanına karşılık gelen varlık olarak da çalışabildiklerini görüyoruz.

ERC-223, kullanıcıların tokenlerini dijital cüzdana güvenli biçimde aktarmalarını sağlayan ve akıllı sözleşmelerle desteklenen Ethereum token standardıdır. ERC-223 Nedir? Güncellenen aktarım fonksiyonu artık akıllı sözleşmeler için de çalıştığı için hiçbir token kaybolmaz. ERC-223 token standardının avantajları arasında şunlar bulunur: ERC-223, ERC-20 standardının bir üst kademesi olarak düşünülebilir. Yine de hangi tokenin Ethereum ekosisteminin nihai standardı haline geleceğini zaman gösterecek.

Benzersiz Ethereum tokenleri için kullanılan standarttır. ERC-721 Nedir? ERC-721, Ethereum blockchain üzerinde çalışan token standardını ifade eder. Bu varlık çeşidini tanımlamak için kullanılan daha yaygın terimse, 2020 sonu ve 2021 başlarında popülarite patlaması yaşayan benzersiz tokenlerdir. Benzersiz token (veya kısaca NFT), kendilerine has özelliklerle diğer tokenlerden ayrılan sanal varlıkları ifade eder. Söz gelimi 10 dolarlık bir banknot takas edilebilir bir varlıktır. Bu banknotlardan herhangi birini arkadaşınıza ödünç verirseniz, tüm 10 dolarlık banknotlar birbirinin aynısı sayıldığı için aynı seri numarasına sahip banknotu geri almanıza gerek yoktur. Uçak bileti veya koleksiyon kartları ise benzersiz varlıklara örnektir. İki uçak bileti aynı görünse de, biri New York'a ekonomik sınıf seyahat sunarken, diğeri birinci sınıf koltukla Barbados adasına seyahat olanağı verebilir. Sonuç olarak herhangi bilet ya da kart diğeriyle değiştirilemez. ERC-721, bahsini etiğimiz bu kavramı blockchain ekosistemine getirmeyi sağlamış ve herhangi varlığın kendine has ayırt edici özelliğinin bulunmasına olanak tanımıştır. NFT varlıkları, eşsiz bir sanat eserinin dijital temsilini sunmak için kullanılabilir. Buradaki sahiplik, blockchain kayıtları aracılığıyla kolayca kanıtlanabilir. Böylece kalpazanlığın önlenmesi mümkün olur. Ethereum topluluğunda ERC-721 standardını ön plana çıkacağına, CryptoKitties'in çok ötesinde pek çok heyecan verici uygulamaya sahip olabileceğine dair kesin bir inanç var. Aralarında BNB Chain'in de bulunduğu bir dizi rakip blockchain, ERC-721'e benzer özellikler sunan token standartları meydana getirdi.

ERC-20'den türetilen ERC-777, token sözleşmesiyle geriye uyumlu biçimde bağlantı kurma olanağı sağlayan ve alım satımı yapılabilen bir token standardı. ERC-777 Nedir? Daha basit ifadeyle ERC-777 token standardı, ETH ile uyumlu tokenlerin yapısını belirleyen Ethereum blockchain protokolünü baz alır. Tokenler herhangi Ethereum adresine iletilebilir. Haliyle tokenler desteklenmeyen sözleşmeye gönderilirse, bu varlıklara erişim sonsuza kadar kaybolabilir. Tokenler başka adrese elle taşınabilse bile, hangi tokenin kimden geldiği ve kimin geri gönderdiğini belirlemenin zor olması temel bir sorun şeklinde görülebilir.

ERC-827, özellikle varlık transferi ve onay işlemleri konusunda ERC 20 standardının mevcut sınırlarının ötesine geçmek için geliştirilmiş ETH token standardıdır. ERC-827 Nedir? ERC 20 standardından türetildiği için diğer tüm fonksiyonlar benzer çalışır. ERC 827, Zeppelin tarafından açık kaynak sözleşmelerine dahil edildiğinden, son zamanlarda ERC 223'e kıyasla daha fazla ilgi topluyor. Buna rağmen ERC 223 desteği henüz mevcut değil.

ERC-884, Delaware şirketleri tarafından ihraç edilen hisse senetlerini alınıp satılabilen ERC-20 tokenleri haline getirmeye olanak sağlayan standarttır. ERC-884 Nedir? ERC 884 ayrıca yönetmeliklere uyumlu hale gelmek adına aşağıdaki özellikleri içermektedir:

ERC-948, abonelik hizmeti sunan işletmelerin müşterilerle bağlantı kurması için tasarlanmış ve abonelik tabanlı işlemlere izin veren yeni bir Ethereum token protokolüdür. ERC-948 Nedir? ERC-928'de devre dışı bırakma protokolünün nasıl çalıştığına kısaca bakalım: Müşteri ve tedarikçi teşviklerini ekonomik açıdan daha uygun hale getireceğinden devre dışı bırakma stratejisi en etkili yöntemdir. Protokol şu şekilde işleyebilir:

Eşit taksitli kredi (Amortized Loan), ana para ve faizin belirli bir vade boyunca eşit taksitlerle ödendiği kredi türüdür. Taksitlerin her biri, faiz ve anapara ödemesini içerir. Bu sistemde başlarda taksitlerin büyük kısmı faizden oluşurken, zamanla anapara ödemeleri artar. Özellikleri: - Her ay aynı miktarda ödeme yapılır. - Faiz oranı genellikle sabittir. - Konut, taşıt ve ihtiyaç kredilerinde sıkça kullanılır. - Anapara azaltıldıkça faiz yükü azalır. Formül (aylık taksit): T = P × [r(1+r)^n] / [(1+r)^n - 1]

Ethereum İyileştirme Önerileri (EIP); temel protokol özellikleri, istemci API çözümleri ve sözleşme standartları dahil olmak üzere Ethereum platformu için hazırlanan standartları tanımlar. Ethereum İyileştirme Önerisi (EIP) Nedir? Ethereum İyileştirme Önerisi (EIP), Ethereum topluluğu için standartları tanımlamak için kullanılan dokümandır. Birden fazla EIP türü vardır. The Standard Track (Standart Rota): Ağ protokolündeki değişiklikler dahil olmak üzere Ethereum uygulamalarının tamamı veya çoğunu etkileyen değişikliklerdir. Core (Çekirdek): Bu değişikliklerin hayata geçmesi için konsensüs çatallanması gereklidir. Genellikle çekirdek dışı geliştirme değişikliklerinden meydana gelen tartışmalar içerirler. Networking (Ağ Oluşturma): Ethereum Subprotocol (Ethereum Alt Protokolü) ve devp2p (EIP8) gibi ağ protokolü özelliklerindeki iyileştirmeleri içerir. Interface (Arayüz): API/RPC standartları ve özellikleri dahil olmak üzere müşteri standartlarındaki ve özelliklerindeki iyileştirmeleri içerir. ERC: Uygulama düzeyinde standartlar ve sözleşmeler hakkındadır. İsim kayıtlarını ve token standartlarını içerir. Meta: Bu işlemler istekleri değiştirir. Standart İzleme EIP'lerine benzer şekilde çalışır ancak Ethereum protokolü dışındaki bölümler için geçerlidir. Informational (Bilgilendirici): Ethereum tasarım yönergelerini bulundurur. Kullanıcı ve uygulayıcılar, her zaman Ethereum topluluğu önerilerini yansıtmadıkları için bilgi amaçlı EIP'leri göz ardı edebilir. EIP gönderildikten sonra değişikliklerin dahil edilip edilmeyeceğine karar vermek için bir dizi başka süreç devreye girer. Sunulan olanaklar arasında şunlar bulunur: Draft (Taslak): Açıkça değerlendirilen bir EIP. Last Call (Son Çağrı): İlk değerlendirmeden geçen ve incelemeye hazır olan EIP. Final (Non-core): En az iki hafta son çağrı sürecinde olan ve dile getirilen tüm teknik aksaklıkların ele alındığı EIP. Final (Core): Çekirdek geliştiricilerin onayladığı veya gelecekte sert çatallanma uygulamayı planladıkları EIP. Deferred (Ertelenmiş): Hemen benimsenmeyecek ancak daha sonra benimsenmesi düşünülen EIP.

Geliştirilen kodun amaçlandığı şekilde yürütülmesini sağlayan "Turing complete" sanal makinesi olan EVM, her akıllı sözleşme için çalışma ortamı sunar. Ethereum Sanal Makinesi (EVM) Nedir? Ethereum Sanal Makinesi (EVM), milyonlarca yürütülebilir projeye sahip merkeziyetsiz bilgisayar gibi davranan hesaplama motorudur. Ethereum'un, yürütme işlevini ve akıllı sözleşme dağıtımını gerçekleştiren parçası şeklinde kabul edilir. EVM, kullanıcıların dağıtık defterde çok daha az sorunla karşılaşmasını mümkün kılmak için blockchain üzerinde bir dizi ekstra işlevi üstlenir. Her Ethereum düğümü (node), blockchain genelinde konsensüs yapısını korumak için EVM üzerinde çalışır. Ethereum, ağ üzerinde çalışan kod parçalarından meydana gelen akıllı sözleşme adı verilen işlevleri kolaylaştırır. EVM tamamen yalıtılmış yapıya sahiptir. Yani EVM içindeki kodun ağa, dosya sistemine veya diğer işlemlere erişimi bulunmaz. Ethereum iki hesap türüne destek verir. Bunlar, her ikisi de EVM kapsamında eşit muamele gören Harici Sahipli Hesaplar (Externally Owned Accounts, EOA) ve Sözleşme Hesapları (Contract Accounts) olarak tanımlanır. Sistem bunları tek hesaba indirgemeye çalışır. Yani hem EOA hem de Sözleşme Hesapları birbirlerine benzer biçimde çalışır. EOA yapıları özel anahtarlar (private key) tarafından kontrol edilir. Sözleşme hesaplarının yönetimi ise akıllı cüzdanlar olarak da bilinen akıllı sözleşmelerin elindedir. Akıllı sözleşme kodlamasına yazılan sözleşme, bayt kodu adı verilen formata dönüştürülür. Daha sonra EVM tarafından yorumlaması için işlem kodlarına dönüştürülür. EVM, belirli görevleri tamamlamak için işlem kodlarını kullanmaya başlar.

Exit Scam ya da "Exit" dolandırıcılığı, yatırımcıların parasını topladıktan sonra projelerin ortadan kaybolduğu veya kapandığı bir hiledir. Kripto Exit Stratejisi Nedir? Aslında "exit" dolandırıcılığı stratejisi son derece basittir: herhangi proje, umut veren konsept kullanarak kripto para platformu başlatır, yatırımcılardan fon toplar, kısa süreliğine çalışır ve ardından ortadan kaybolarak yatırımcıları ortada bırakır.